Transmediale 2015 – „zbierz wszystkie dane”. Relacja z berlińskiego festiwalu kultury cyfrowej i sztuki mediów

Berliński festiwal sztuki nowych mediów i kultury cyfrowej jest jedną z największych imprez tego typu na świecie – odwiedza go kilka tysięcy uczestników i widzów. Dzięki pracy w międzynarodowej grupie badawczej, miałem szansę zaprezentować wyniki swoich badań podczas jednego z paneli dyskusyjnych 28. edycji festiwalu.

Mottem tegorocznego Transmediale zostało hasło „Capture All” – przechwytywania wszystkiego, a raczej wszystkich danych które możemy zebrać. Organizatorzy imprezy zaprosili artystów, badaczy oraz aktywistów do krytycznej refleksji nad tym, co sami nazwali „datafikacją rzeczywistości” – sprowadzaniem kolejnych obszarów naszego życia do zbiorów danych – pracy, rozrywki, wymiany informacji itp.

Screenshot 2015-02-08 16.02.15

Capture All – motto tegorocznej edycji Transmediale.

Podczas blisko pięciodniowej imprezy w berlińskim Haus der Kulturen der Welt odbyło się kilkadziesiąt wykładów, paneli eksperckich oraz interwencji artystycznych. Warto podkreślić, że organizatorzy zadbali o szerokie spektrum podejść i tematyki, gwarantowane przez uczestników wywodzących się z najlepszych światowych ośrodków badawczych. Wśród występujących, nie zabrakło także artystów, aktywistów i start-upowców. W panelu na temat europejskiej perspektywy najlepszego wykorzystania Internetu Rzeczy wypowiedział się także przedstawiciel Komisji Europejskiej.

Do gwiazd tegorocznego Transmediale można zaliczyć Petera Sunde (współzałożyciela the Pirate Bay), Evgeny’ego Morozova (publicystę zajmującego się politycznymi i społecznymi implikacjami nowych technologii – znanego krytyka wartości, którymi kierują się korporacje z Krzemowej Doliny), czy Bruce’a Sterlinga (autora książek i publicystę komentującego innowacje technologiczne).

maxresdefault

Peter Sunde razem z Kristofferem Gansingiem – dyrektorem festiwalu – podczas otwarcia imprezy.

Przywołanie chociażby tych kilku nazwisk oddaje ducha samej imprezy – większość paneli i wykładów krytycznie odnosiła się do wizji innowacji technologicznych, do których chcą nas przekonać takie firmy jak Google, Apple, Microsoft, Facebook.

Akademicy i aktywiści wyrażali obawy o długofalowe, społeczne implikację takich praktyk jak: śledzenie użytkowników, inwigilacja sieci, analiza dużych zbiorów danych oraz handel tymi danymi. Optymalizacja, maksymalizacja i innowacyjność – słowa wytrychy dużych graczy IT – i wszystko to, co się za nimi kryje, były poddawane wielowymiarowej krytyce.

Wiele dyskusji dotyczyło cywilizacyjnego oddziaływania takich trendów jak internet rzeczy, inteligentne miasta, czy mechanizacja i robotyzacja pracy oraz przenikanie się sfer wypoczynku i pracy. Nie zabrakło także dyskusji nad nowymi ruchami społecznymi, które pojawiły się w wyniku innowacji technologicznych – quantified self, czy społeczności skupionych wokół FabLabów i Hackerspace’ów.

1522037_10152725634964426_518695783032802214_n

Bilety na wiele wykładów zostały wyprzedane na długo przed rozpoczęciem festiwalu. fot. Julian Paul Pictures

Uczestnicy festiwalu krytykując monopolistyczne praktyki wielkich korporacji, proponowali jednocześnie wdrożenie oddolnych rozwiązań budowy sieci, urządzeń i usług, które nie byłyby centralnie zarządzane – gwarantując tym samym większą kontrolę użytkowników nad procesami spod znaku „capture all”. Bruce Sterling, razem ze współtwórcą Arduino, zaprezentował projekt laboratorium-przestrzeni mieszkalnej, w której będą tworzone otwarte rozwiązania (open source DIY) dla inteligentnego domu. Paneliści dyskusji na temat inteligentnych miast przywoływali przykład skandynawskich ośrodków, które z powodzeniem wprowadzają rozwiązania z takie zakresu, prowadząc szeroko zakrojone konsultacje społeczne.

Tegoroczne Transmediale było dla mnie szczególnie istotne – podczas imprezy miało miejsce podsumowanie „Datafied Research” – projektu badawczego, do którego zostałem zaproszony we wrześniu 2014 r. W panelach: Capture Weather – A Talk About the Weather, Capture People, Capture Things, kilkunastu uczonych z całego świata zaprezentowało wyniki badań, które prowadziliśmy wspólnie w ramach „Datafied Research” – on-line oraz podczas intensywnego warsztatu w Hongkongu w październiku. Nasz wkład w festiwal nie ograniczył się jedynie do organizacji paneli dyskusyjnych. Przygotowaliśmy także jeden z magazynów festiwalowych „Datafied Research”, gdzie znalazły się skrócone wersję naszych tekstów. Organizatorzy już wkrótce udostępnią jego elektroniczną wersję w formacie PDF.

 

Transmediale 2015 - Datafied Research

„Datafied Research” – podczas festiwalu rozdano kilka tysięcy egzemplarzy magazynu.

Moje badania dotyczyły ewolucji współczesnej fotografii. Skupiłem się przede wszystkim na nowych praktykach fotograficznych, jakie wprowadziło pojawienie się urządzeń mobilnych – aplikatyzacji fotografii konsumenckiej, globalnej stadardyzacji sprzętu fotograficznego i estetyki samych zdjęć (kilkadziesiąt milionów identycznych aparatów – iPhone, Galaxy itp). W wystąpieniu nie zabrakło także analizy zmiany ekonomicznego i kulturowego statusu samych zdjęć – ulegają one obecnie utowarowieniu na niespotykaną wcześniej skalę. Gdy zdjęcie trafia na Facebooka, Instagrama, czy Flickr’a, staje się one cząstką wielkich zbiorów danych, których analiza i przetwarzania wymyka się naszej kontroli. A od wykonania zdjęcia do jego udostępnienia dzieli nas tylko jedno „tapnięcie”…

1977155_10152731117874426_4827181260482620604_n

Uczestnicy panelu Capture Things. Od prawej. Łukasz Mirocha (Uniwersytet Warszawski – Człowiek i Technologie, PL), Kalen Lee (Hong Kong Baptist University, HK), Damien Charrieras (City University of Hong Kong, HK), James Charlton (AUT University, NZ).

Na stronie festiwalu znajdziecie pełny program imprezy, organizatorzy udostępnili już pierwsze nagrania wykładów i paneli na YouTube. Tegoroczną edycję Transmediale oceniam jako jeden z najlepszych festiwalu tego typu, w jakich miałem okazję do tej pory uczestniczyć. Szkoda tylko, że zabrakło mi czasu, by z uwagą przyjrzeć się części artystycznej wydarzenia – wystawie, instalacjom i performansom. Tym bardziej polecam relację z artystycznej części festiwalu, którą umieścił na swoim blogu dr Radosław Bomba (UMCS).

Uczestniczyłem w Transmediale także jako akredytowany przedstawiciel Polskiej Agencji Prasowej. Przygotowałem piętnaście depesz, które opisują poszczególne wątki poruszane podczas tego wydarzenia. Zostały one opublikowane na stronach największych polskich mediów (Onet, TVN24, Wyborcza, Wirtualna Polska, Puls Biznesu itp). Google wskaże Wam drogę. :)

Udostępnij!Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+

Również może Ci się spodobać...

1 Odpowiedź

Dodaj komentarz